۳۱-​۶. خیابان‌های منطقه ۱۲ – راهبردی–طراحی-اجرایی | تهران | ۱۳۹۰

شهرداری منطقه ۱۲ تهران، که مرکز تاریخی شهر را در بر می‌گیرد، در اوایل سال ۱۳۹۰ تصمیم به جایگزینی آسفالت خیابان‌های اصلی این منطقه با سنگفرش گرفت و بلافاصله اقدام به تخریب سطوح خیابان‌ها نمود. این اقدام موجب واکنش منفی مردم، اصناف، مؤسسات و سازمان‌های دولتی گردید. با درخواست شهردار برای حل بحران، فرآیند مطالعه، طراحی و اجرای هم‌زمان پروژه در چهار خیابان آغاز شد، اما به‌تدریج به خیابان‌های بیشتری گسترش یافت و پروژه به‌صورت شبانه‌روزی ادامه یافت. طرح بازآفرینی این خیابان‌ها با الهام از ایده‌ی «باغ–بازار»، برگرفته از پیشینه تاریخی این منطقه، تهیه شد. به دلیل تأکید طرح بر بازآشتی فضاهای خیابانی و اقتصادی با طبیعت‌گرایی ایرانی، مورد استقبال گسترده قرار گرفت و به تصویب رسید. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این پروژه، جلب اعتماد و همکاری صمیمانه‌ی ۳۶ نهاد، سازمان، نیروی اجرایی، صنف، وزارتخانه و مردم بود—گروه‌هایی که در ابتدا مخالف اجرای طرح بودند اما پس از آشنایی با ایده و محتوای آن، نظرشان تغییر کرد. در نمونه‌ای بارز، یکی از وزارتخانه‌ها برای نخستین‌بار در تاریخ تعامل خود با شهرداری، محوطه‌ی محصور خود را گشود و آن را در اختیار طرح قرار داد. در نظرسنجی صورت‌گرفته از شهروندان، این پروژه به‌عنوان موفق‌ترین طرح شناخته شد. از جمله نتایج کلیدی آن، فراهم‌شدن بستر مناسب برای ثبت جهانی مجموعه‌ی تاریخی کاخ گلستان بود و روزنامه‌ی همشهری در هشت قسمت به معرفی ایده‌ها و نتایج مثبت این طرح پرداخت. خیابان‌ها و فضاهای طراحی‌شده عبارتند از: ناصر خسرو، باب همایون، داور، صور اسرافیل، پانزده خرداد، میدان پانزده خرداد، داور کوچک، مهران، برلن و حیاط وزارت دارایی. با تغییر شهردار منطقه، بخش‌های کامل‌کننده‌ی طرح از جمله: ارتباط آب قنات موجود به جویبارها برای گردش دائمی آب، نصب تندیس قائم‌مقام فراهانی در میدان کاخ گلستان، تندیس امیرکبیر در مقابل مدرسه‌ی دارالفنون و... اجرا نگردید. * در بخش ۸ (رویکرد توسعهٔ پایدار)، داده‌های دیگری از این طرح ارائه شده است. ** در بخش انتشارات، یک گزارش فشرده از این طرح ارائه شده است.

پیمایش به بالا