۱۰. پیوند مردم، شهر و زیستگاه (طبیعت)

ایرانیان در طول تاریخ، مردمانی طبیعت‌گرا بوده‌اند. باغ‌های پرآوازه‌ی ایرانی یکی از نشانه‌های آن است. نیاکان خردمند ما در ساختمان‌های مردمی و همگانی، در گذرگاه‌های شهری، ساختمان‌های اداری، بازرگانی و حتی آرامگاه‌ها، از یک یا چند گوهر زیستی مانند آب، بوته، گل، درخت و ... بهره می‌بردند.
در چند دهه‌ی گذشته، توسعه‌ی پرشتاب شهرها به‌تدریج از پیوند مردم با طبیعت و گوهرهای زیستی (میراث طبیعی ) کاست. من بر این باورم که هر شهر و مردمانش می‌بایست پیوند انسان، شهر و طبیعت را ترازمند سازند و گوهرهای زیستیِ به‌جا‌مانده از نیاکان خود همانند باغ‌ها، رودها، دره‌ها، کوه‌ها، چشمه‌ها، کرانه های دریا و مانند أنها را به‌درستی پاس دارند و آن‌ها را به شایستگی به نسل‌های بعد تحویل دهند ، وگرنه، شهرهایی غم‌انگیز و بی‌روح خواهیم داشت با انبوهی ارساختمانها وتوده‌هایی از ساختمایه ها ،با شهروندانی افسرده، پرخاشگر و شرمگین در برابر نیاکان و نسل‌های آینده.
با باور استوار به واژگان و فرازهای بالا، در طرح‌های خود، تا آنجا که امکان‌پذیر بوده، تلاش نموده‌ام که راه‌حل‌هایی برای پیوند شهر و مردم، و نسل جوان، با زیستگاه‌ها و گوهرهای زیستی و به‌ویژه در طرح‌های بزرگ شهری بر قرارنمایم .
در این طرح‌ها، هرگونه تصمیم‌گیری و طراحی بر پایه‌ی ودر چهاچوب یافته‌ها و بایدها و نبایدهای مطالعات محیط‌زیستی و طراحی محیطی می‌باشد.
شایسته‌ی یادآوری‌ست که در هر طرح، از همکاری و راهنمایی اساتید دانشگاه‌ها، اندیشمندان رشته‌های گوناگون، کارشناسان کارآزموده و دانشجویان پرتلاش هررشته‌ که همگی دوست‌داران محیط زیست این کشور هستند بهره برده‌ام.

در جدول زیر، ازبین طرح های نام برده شده در این وب سایت در هریک از زمینه های گوناگون طرح ها، برای نمونه، یک طرح نام‌ برده شده که چگونگی پیوند انسان، شهر و طبیعت را در هفت زمینه‌ روشن می‌نماید.

#عملکرد عمومی عملکرد ویژه عملکرد / نتیجه ایده‌ها و راهبردها گونه/اندازههمانند‌ها
1ساختمانخانهآرامش و آسایش انسانیبهره مندی از یک یا چند گوهر زیستی در درون ویا پیرامون (خانه ایرانی)اجرایی


2ساختمانگروه خانه هاآرامش، آسایش و پیوند اجتماعیبهره مندی از یک یا چند گوهر زیستی در درون ویا پیرامون (گوهرهای زیستی میانوند)اجرایی


3ساختمانساختمان های همگانی سود فردی و جمعیبهره مندی از یک یا چند گوهر زیستی در درون ویا پیرامون (گوهرهای زیستی میانوند) اجرایی


4گذرگاه انسانیکوچهگردش – پیوند اجتماعی بهره مندی از گوهرهای زیستی از جمله درخت و گل (کوچه باغ) اجرایی

5گذرگاه انسانیخیابان های بازرگانی و پیشه وریگردش – تجارت – تعامل اجتماعی بهره مندی از گوهرهای زیستی از جمله درخت وگل وآب روان (باغ بازار) اجرایی


6گذرگاه انسانیراه های تند رو حرکت – کریدور دیداری نزدیک و پیوسته ایمن سازی ، بهره مندی از گوهرهای زیستی سبز مانند درخت و درختچه و بوته ، افزودن فضاهای رهاشده (باغ راه) راهبردی + اجرایی


7گذرگاه انسانیبزرگراه شهری حرکت – کریدور دیداری دور و پیوسته ایمن سازی ، بهره مندی از گوهرهای زیستی سبز مانند درخت و درختچه و بوته ، افزودن فضاهای رهاشده (باغ راه) راهبردی + اجرایی


8گذرگاه آب‌هارود درهگوهر طبیعی – نماد طبیعت درون شهر ساماندهی پایدار بستر و بدنه ها ، بهره گیری از گوهرهای زیستی ، منظر سازی بدنه ها (بستر پیوند شهر وسرشت) راهبردی + اجرایی


9گذرگاه آب‌هادرهمسیر گهگاه آب‌های بالادست شهرساماندهی پایدار بستر و بدنه ها ، بهره گیری از گوهرهای زیستی ، منظر سازی بدنه ها (بستر پیوند شهر وسرشت) راهبردی + اجرایی


10گذرگاه آب‌هارودخانهگوهر طبیعی – نشانه طبیعت زنده در شهر ساماندهی پایدار بستر و بدنه ها وبهره مندی از گوهرهای زیستی در پیرامون - عبور پاک آب از شهر (بستر پیوند شهر وسرشت)راهبردی


11گذرگاه آب‌هاقناتگوهر نیاکانی – زیربنایی برای زندگی پایدار شهری نگهداری، نگاهداری از حریم ، توان بخشی ، پیرایش ،آب روان و باغ خطی در مسیر آب نمایان اجرایی


12گذرگاه آب‌هاچشمهگوهر طبیعی – سرمایه‌ای برای شهر نگهداری، نگاهداری از حریم , پیرایش ،آب روان وباغ خطی در مسیر آب نمایان توصیه


13باغ - فضای سبزتک باغ ها گوهر طبیعی – دارایی شهری پیداکردن توان، نگهداری پویا با کاربری هماهنگ و برازنده با باغ اجرایی


14باغ - فضای سبزباغ های پیوسته گوهر طبیعی – دارایی شهری پیداکردن توان، نگهداری پویا با کاربری هماهنگ و برازنده با باغ راهبردی + الگو

15باغ - فضای سبزباغ های یک شهر گوهر طبیعی – دارایی شهری پهنه‌بندی بر اساس مطالعات زیست‌محیطی، طراحی مختص سایت و معماری منظر؛ مدیریت همسو با شرایط منطقه/زیرمنطقه و کاربری سازگار زمین راهبردی

16باغ - فضای سبزباغ های همگانی گوهر طبیعی – دارایی شهری – پیوند اجتماعی بازپیرایی، نگهداری، فعالیت همتراز با توان، خدمات هماهنگ و برازنده با ویژگیهای باغ اجرایی

17باغ - فضای سبزباغ های جنگلی پیرامون شهر گوهر طبیعی – ظرفیت پیوند اجتماعی ایمن سازی، پیوستگی، کاربری برای شهر هماهنگ با ایمنی و برازنده با ویژگی های باغ راهبردی + الگو

18باغ - فضای سبزپردیس های شهری آرامش – تعامل اجتماعی همخوانی نام وعملکردها، ویژگی، فعالیت ومکان هرباغ، هم پیوندی باغ ها، کارکردها همتراز توان هر باغ راهبردی + اجرایی

19باغ - فضای سبزپوستگی فضاهای سبز پراکنده تاب‌ آوری بیشتر در برابر تهدید و فرسایش گزینش فضاهای سبز قابل پیوست، گزینش مسیر یا فضاهای پیوند دهنده، روشهای همپیوندی فضاها راهبردی

20باغ - فضای سبزفضای سبز شهرگوهر طبیعی – دارایی شهریساماندهی فضاهای سبز شهر در چهارچوب امکانات و محدودیت‌هاراهبردی+ طراحی+ اجرایی

21زمینهای رهاگذرگاه های ناهنجار دارایی شهری – فرصت برای کارکردهای بهینه شهری زدودن ناهنجاری، پهنه بندی مسیر، باغ خطی، فعالیت همسنگ توان و نیاز هر پهنه، پیوند با زمینهای قابل پیوستراهبردی + طراحی

22زمینهای رهازمین های ناهنجار دارایی شهری – فرصت برای کارکردهای بهینه شهری برنامه تغیر ساختار بستر، زدودن نا هنجاریها، پیاده کردن گام به گام برنامه تغییر ساختار اجرای کاربری های جایگزین راهبردی + طراحی

23ساختارهای زیستگاهیپیوند زیستگاه(طبیعت) با شهر زیربنای گسترش پایدار شهرگزینش نهایی مسیر، پهنه بندی برازنده شرایط و سازه های تاثیر گذار درون و بیرون، طرح نگهداری پویا، فعالیتهای امکانپذیر و برازنده با باغ خطی راهبردی + الگو

24ساختارهای زیستگاهیکوه های پیرامون شهر گوهر طبیعی – پیوند اجتماعی و بوم‌ شناختی پهنه بندی ناشی از سازه های اثر گذار، بازپیرایی، نگهداری (حفاظت) پویا، فعالیت های برازنده ویژگیهای کوه، امکان احداث باغهای سنگی راهبردی + اجرایی

25ساختارهای زیستگاهیتپه های درون وپیرامون شهر گوهر طبیعی – پیوند اجتماعی و بوم‌ شناختی پهنه بندی ناشی از سازه های اثر گذار، بازپیرایی، نگهداری (حفاظت) پویا، فعالیت های برازنده ویژگی های تپه، احداث باغ های ویژه (باغهای روز و شب) راهبردی + طراحی

26ساختارهای زیستگاهیزمین های پایکوهی گوهر طبیعی – پیوند اجتماعی و بوم‌ شناختی پهنه بندی ناشی از سازه های اثر گذار، بازپیرایی، نگهداری (حفاظت) پویا، فعالیت های برازنده ویژگی های تپه، احداث باغ های ویژه (باغهای روز و شب) طراحی + اجرایی

27ساختارهای زیستگاهیکرانه دریا و شهر گوهر طبیعی – پیوند اجتماعی و بوم‌ شناختی ایمن سازی، باز پیرایی، ساماندهی مسیرهای ارتباطی از شهر، منظرسازی ساحلی، بندها و دستورهای ساخت و ساز ساحلی راهبردی + طراحی

28ساختارهای زیستگاهیگردشگری کرانه دریا آرامش و پیوند اجتماعی ایمن سازی، پهنه بندی هماهنگ با سازه های موثر، ساماندهی مسیرهای ارتباطی از شهر، منظر سازی ساحلی، بندها و دستور های ساخت و ساز ساحلی راهبردی + الگو

29راه‌های گردشگری برون شهریراه‌های گردشگری برون شهری گوهرهای طبیعی – پیوند اجتماعی ایمن سازی راه وبستر، باز پیرایی ساختمان های با ارزش، ساماندهی نقاط ومحدوده های ویژه، منظرسازی، بندها و دستورهای ساخت و ساز در دو سوی راه راهبردی + الگو

30راه‌های گردشگری برون شهریراه های گردشگری تاریخی گوهرهای طبیعی – پیوند اجتماعی ایمن سازی، باز پیرایی ساختمان های تاریخی، ساماندهی نقاط و محدوده های ویژه، منظر سازی، بندها و دستورهای ساخت و ساز دردوسوی راه ومحدوده میراث راهبردی + الگو

31طراحی شهری - محیطی نگهبانی پویا از دارایی زیستی شهر نگهبانی – بهره‌برداری پایدار در راستای توان زیستی کار برد برتری نخست نتایج مطالعات محیط زیست و طراحی محیط، برای هرگونه برنامه ریزی و طراحی گوهر‌های زیستی (میراث طبیعی) شهرها راهبردی + الگو ۶. طراحی شهری- محيطی
پیمایش به بالا